Οικία Κάλλας. Ένα ιστορικό μνημείο που εγκατέλειψαν… Σε τίποτα δε θυμίζει την αίγλη των παλαιών χρόνων

Η Οικία της Μαρίας Κάλλας (σαν σήμερα, στις 16 Σεπτεμβρίου 1977 απεβίωσε), βρίσκεται στην πολυκατοικία της οδού Πατησίων αριθ. 61 στην Αθήνα. Το 1937, μετά το χωρισμό των γονέων της, η Μαρία Κάλλας ήρθε στην Αθήνα και έμεινε με τη μητέρα της και τη μεγαλύτερη αδελφή της Υακίνθη στο σπίτι της οδού Πατησίων μέχρι το 1945, οπότε έφυγε ξανά για τη Νέα Υόρκη.

Η επιβλητική πολυκατοικία Παπαλεονάρδου, όπου έζησε τα νεανικά της χρόνια η Μαρία Κάλλας, οικοδομήθηκε γύρω στο 1925, με μορφολογικές επιρροές του ευρωπαϊκού ρυθμού Αρ Νουβό (γερμ. Jugendstil) της εποχής εκείνης, σε σχέδια του αρχιτέκτονα καθηγητή του ΕΜΠ Κωνσταντίνου Κιτσίκη (1893 – 1969). Ένα νεοκλασικό κτίριο, στολίδι για την εποχή του, παραδομένο όμως σήμερα στην εγκατάλειψη του χρόνου. Πρόκειται για ένα σημαντικό δείγμα πολυκατοικίας της περιόδου 1921- 1932.

Στην πρόσοψη της πολυκατοικίας υπήρχε αναμνηστική πλάκα, η οποία έχει αφαιρεθεί σήμερα, όπου αναγραφόταν: «Στο σπίτι αυτό έζησε η Μαρία Κάλλας. Υπουργείο Πολιτισμού 1987».

Η Οικία Μαρίας Κάλλας έχει χαρακτηρισθεί από το 1989, επί υπουργίας Μελίνας Μερκούρη, ως διατηρητέο ιστορικό και αρχιτεκτονικό μνημείο των νεότερων χρόνων. Το κτίριο ανήκει στην ιδιοκτησία του Ναυτικού Απομαχικού Ταμείου (ΝΑΤ) από το 1950. Έγινε μελέτη ανακατασκευής, αλλά το ΝΑΤ δήλωσε έλλειψη κονδυλίων για την εφαρμογή της και έκτοτε έχει εγκαταλειφθεί.

Το κτίριο έχει υποστεί σοβαρές ζημιές στον σεισμό της Αθήνας (Σεπτέμβριος 1999), με αποτέλεσμα να απαιτείται μεγάλη δαπάνη για την επισκευή του, η οποία με δεδομένη την υποβάθμιση της περιοχής και την κρίση στην αγορά ακινήτων, καθιστά ασύμφορη οποιαδήποτε διαδικασία ανακαίνισης.

Στις αρχές του 2000 η απροσεξία των τοξικομανών ήταν αιτία μιας πυρκαγιάς εντός του μεγάρου. Η φωτιά ήταν η αφορμή, ώστε το ΝΑΤ να σφραγίσει το κτήριο. Οι υπεύθυνοι δήλωσαν πως πραγματοποιήθηκε μία μελέτη ανακατασκευής, η οποία δεν εφαρμόστηκε λόγω έλλειψης κονδυλίων. Ακολούθησαν αντιεξουσιαστές που το έκαναν καταφύγιό τους και σήμερα παραμένει ένα εγκαταλελειμμένο κτήριο, που τίποτα δε θυμίζει την αίγλη των παλαιών του χρόνων…

Η τελευταία προσπάθεια θέλει να μετατραπεί το κτήριο σε Ακαδημία Λυρικής Τέχνης, Μαρία Κάλλας. Αλλά και πάλι σιωπή…