Από τα μπρίκια αυτού του ιστορικού καφενείου είναι βγαλμένη η σύγχρονη ιστορία του Ελληνικού Έθνους

Η Ελλάδα παλιά...

Βλέπετε φωτογραφία της δεκαετίας του 1920, του Π. Παυλίδη, από το αρχείο της ΕΡΤ. Υπήρξε το σημαντικότερο καφενείο ήδη από το τέλος του 19ου και καθ’ όλη τη διάρκεια του 20ου αιώνα.

Το Δεκέμβριο του 1888 ξεκινά στην Πλατεία Συντάγματος το θρυλικό καφενείο  «Ζαχαράτου», που θα γράψει τη δική του ιστορία… Το καφενείο δεν άργησε να γίνει πόλος έλξης των Αθηναίων, όλων των κοινωνικών τάξεων. Οι πιο τακτικοί του θαμώνες ήταν άνθρωποι των γραμμάτων, όπως ο Παλαμάς και ο Ψυχάρης καθώς επίσης στρατιωτικοί και πολιτικοί.

Λόγω της έντονης πολιτικής παρουσίας και των πολιτικών συζητήσεων που καθημερινά γίνονταν εκεί, ο αείμνηστος Γεώργιος Παπανδρέου έλεγε ότι το καφενείο «Ζαγοραίος» ήταν το δεύτερο κοινοβούλιο και το πιο δημοκρατικό και ελεύθερο από το πραγματικό.

Στα χρόνια του εθνικού διχασμού (1915 – 1917) τα τραπεζάκια του στο πεζοδρόμιο  αντιστοιχούσαν προς τις πτέρυγες της Βουλής. Οι βενιζελικοί καταλάμβαναν αυτά που βρίσκονταν προς τη σημερινή «Μεγάλη Βρετανία», ενώ οι βασιλικοί τα τοποθετημένα προς την οδό Βουκουρεστίου. Τις παραμονές των εκλογών της 1ης Νοεμβρίου 1920 στην αίθουσα του καφενείου έγιναν σφοδρές πολιτικές αντιπαραθέσεις. Οι θαμώνες του βίωσαν και συζήτησαν όλα τα κοινωνικοπολιτικά γεγονότα που συνέβησαν στη χώρα κατά τις δεκαετίες 1920 – 1950.

Το καφενείο Ζαχαράτου, λόγω οικονομικών προβλημάτων, έκλεισε τη 19η Μαρτίου 1963. Σε άρθρο του στην εφημερίδα «Βήμα» ο Παύλος Παλαιολόγος είχε γράψει ένα άρθρο υπό τον τίτλο «Καφενείου Θάνατος»:

“Ένα καφενείο κατεδαφίζεται στο τετράγωνο μου, από τα τελευταία. Από τα μπρίκια του βγαλμένη η σύγχρονη ιστορία του Ελληνικού Έθνους. […] Το καφενείο αυτό, προπύργιο της καθαρεύουσας, του ρομαντισμού, της ποιήσεως των παράσχων, αναβατήρας που ύψωνε και κατέβαζε αξίες. Στα τραπεζάκια του Ζαχαράτου, έπεφταν και ανέβαιναν κυβερνήσεις. Στου Ζαχαράτου γινόταν το ρεπορτάζ των πολιτικών συντακτών, έλεγαν «οι έγκυροι κύκλοι» και ήσαν οι κύκλοι του Ζαχαράτου”, όπως επισημαίνεται από το mikropragmata.lifo.gr.