Επιστημονικές έρευνες αναδεικνύουν την αξία της γιαγιάς για δύο και πλέον γενεές

Σήμερα 28 Μαρτίου εορτάζεται η «Ημέρα της Γιαγιάς». Η ημέρα αυτή δεν είναι απλώς μια τυπική γιορτή. Αποτελεί φόρο τιμής, όπως οφείλεται και αξίζει στη γιαγιά, τη γυναίκα που αναλαμβάνει το μεγάλωμα δύο και πλέον γενεών μέσα στην οικογένεια.

Η επιστήμη, μάλιστα, έχει ασχοληθεί εκτενώς με τον ρόλο της γιαγιάς,  αναδεικνύοντας ότι η προσφορά της είναι βιολογική, ψυχολογική και οικονομική.

Ακολουθούν μερικά από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα ερευνών:

1. Η «Υπόθεση της Γιαγιάς».

Πρόκειται για μια διάσημη εξελικτική θεωρία που εξηγεί γιατί οι γυναίκες ζουν πολλά χρόνια μετά την αναπαραγωγική τους ηλικία. Έρευνες σε ιστορικά αρχεία έδειξαν ότι η παρουσία της γιαγιάς αυξάνει τα ποσοστά επιβίωσης των εγγονιών. Βοηθώντας στην ανατροφή και τη διατροφή των εγγονιών, οι γιαγιές επέτρεπαν στις κόρες τους να κάνουν περισσότερα παιδιά σε μικρότερα χρονικά διαστήματα, διασφαλίζοντας τη συνέχεια του είδους.

2. Η νευροεπιστήμη της σύνδεσης

Μια πρωτοποριακή μελέτη του Πανεπιστημίου Emory (2021) εξέτασε τη δραστηριότητα του εγκεφάλου των γιαγιάδων ενώ έβλεπαν φωτογραφίες των εγγονιών τους. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι γιαγιές έχουν μια ιδιαίτερα ισχυρή νευρολογική σύνδεση με τα εγγόνια τους. Όταν βλέπουν το εγγόνι τους, ενεργοποιούνται περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη συναισθηματική ενσυναίσθηση (νιώθουν δηλαδή τη χαρά ή τον πόνο του παιδιού σαν δικό τους).

3. Ψυχική υγεία και κοινωνική σταθερότητα

Έρευνες από το London School of Economics (LSE) και το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης έχουν δείξει:

• Τα παιδιά που έχουν στενή σχέση με τις γιαγιές τους παρουσιάζουν λιγότερα συναισθηματικά προβλήματα και προβλήματα συμπεριφοράς.

• Σε περιόδους κρίσης (όπως ένα διαζύγιο γονέων), η γιαγιά λειτουργεί ως «δίχτυ ασφαλείας», προσφέροντας σταθερότητα και μειώνοντας το τραύμα για το παιδί.

4. Η «αόρατη» οικονομική προσφορά

Η συνεισφορά της γιαγιάς είναι και οικονομική, αν και συχνά δεν καταγράφεται στο ΑΕΠ.

• Στην Ελλάδα και τη Νότια Ευρώπη, η γιαγιά αντικαθιστά συχνά τις ακριβές δομές φύλαξης, επιτρέποντας στους γονείς να εργαστούν.

• Είναι οι θεματοφύλακες της παράδοσης, της γλώσσας και των οικογενειακών αξιών, λειτουργώντας ως «ζωντανή βιβλιοθήκη» για τις επόμενες γενιές.

Η προσφορά είναι αμφίδρομη!

Έρευνες δείχνουν ότι οι γιαγιές που προσέχουν τα εγγόνια τους (με μέτρο και χωρίς υπερβολική κόπωση) έχουν χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης Αλτσχάιμερ και ζουν περισσότερα χρόνια, καθώς η ενασχόληση με τα παιδιά τις κρατά πνευματικά και σωματικά ενεργές.