“Ψύλλοι στ’ αυτιά μου”: Από τα βασανιστήρια του Βυζαντίου… στην επιτυχία του Τόλη Βοσκόπουλου

Διάβασαν το άρθρο 606 Η παροιμιώδης φράση «μου μπήκαν ψύλλοι στα αυτιά» σημαίνει ότι κάποιος άρχισε να έχει υποψίες, ανησυχίες ή επιφυλάξεις για κάτι. Σύμφωνα με την επικρατέστερη λαογραφική εκδοχή, η ρίζα της έκφρασης βρίσκεται στα χρόνια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και συνδέεται με μια πρωτότυπη τιμωρία. Η ιστορία πίσω από τη φράση Στο Βυζάντιο, η […]

Διαβάστε περισσότερα

Ήξεραν κάτι οι γιαγιάδες και δεν έπλεναν τα ρούχα Τρίτη και Παρασκευή;

Διάβασαν το άρθρο 617 Η πρόληψη που απαγορεύει το πλύσιμο των ρούχων και το μεγάλο νοικοκυριό την Τρίτη και την Παρασκευή είναι από τις πιο βαθιά ριζωμένες στην ελληνική λαογραφία. Οι γιαγιάδες θεωρούσαν αυτές τις δύο ημέρες «αποφράδες» (γρουσούζικες) για την καθαριότητα του σπιτιού και πίσω από αυτή την απαγόρευση κρύβονται ισχυροί ιστορικοί, θρησκευτικοί αλλά […]

Διαβάστε περισσότερα

«Φτύσε τον μην τον ματιάσεις!». Μήπως το σάλιο έχει μαγικές ή θεραπευτικές ιδιότητες;

Διάβασαν το άρθρο 566 Η φράση «Φτύσε τον να μην τον ματιάσεις!» ή «Φτου να μη βασκαθείς/ματιαστείς») έχει τις ρίζες της σε πανάρχαιες προλήψεις και δοξασίες που επιβιώνουν μέχρι σήμερα στην ελληνική παράδοση, με κεντρικό άξονα τον φόβο για το «κακό μάτι» (βασκανία). Η προέλευση και ο συμβολισμός της φράσης βασίζονται σε τρεις κύριους παράγοντες: […]

Διαβάστε περισσότερα

Το έκανε η γιαγιά… γίνεται και σήμερα. Γιατί ρίχνουμε αλάτι πίσω από έναν επισκέπτη;

Διάβασαν το άρθρο 935 Το έθιμο να ρίχνουμε αλάτι πίσω από την πλάτη ή την καρέκλα ενός ανεπιθύμητου επισκέπτη για να φύγει, βασίζεται σε αρχαίες θρησκευτικές δοξασίες, προλήψεις. Επιπλέον, στηρίζεται και σε πρακτικές ιδιότητες του υλικού που άντεξαν στον χρόνο. Οι βασικοί λόγοι που καθιέρωσαν αυτή τη δεισιδαιμονία είναι οι εξής: 1. Η ιδιότητα του […]

Διαβάστε περισσότερα

Απίστευτο. Έτσι καταλάβαινε η γιαγιά ότι θα έρθει επισκέπτης στο σπίτι. Τα προμηνύματα

Διάβασαν το άρθρο 854 Τα προμηνύματα για επισκέψεις είναι ένα πολύ γνωστό θέμα της ελληνικής λαϊκής παράδοσης. Πολλές γιαγιάδες έλεγαν ότι «το ένιωθαν» όταν επρόκειτο να έρθει επισκέπτης. Αυτό το ένιωθαν βασισμένες σε διάφορα προμηνύματα που περνούσαν από γενιά σε γενιά. Προμηνύματα για επισκέψεις Μερικά από τα πιο γνωστά προμηνύματα ήταν: Το αυτί “έκαιγε” ή […]

Διαβάστε περισσότερα

Εσείς έχετε φαγούρα στην παλάμη; Η ερμηνεία των γιαγιάδων ανάλογα με το ποιο χέρι σας “τρώει”

Διάβασαν το άρθρο 2,843 Η φαγούρα στις παλάμες είναι μια από τις πιο ζωντανές προλήψεις που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά στην Ελλάδα. Επιπλέον, οι γιαγιάδες είχαν αναπτύξει ένα ολόκληρο σύστημα ερμηνείας για το ποιο χέρι σε τρώει. Εξηγούσαν επίσης πώς πρέπει να αντιδράσεις και τι σημαίνει αυτό για το πορτοφόλι σου. Η βασική διάκριση: […]

Διαβάστε περισσότερα

Ήξεραν κάτι οι γιαγιάδες; Τι πρέπει να έχετε στο πορτοφόλι σας για να… γεμίσει χρήματα

Διάβασαν το άρθρο 985 Οι γιαγιάδες μας είχαν πάντα μια λύση για όλα… Oι συμβουλές τους –αν και συχνά έμοιαζαν με «μαγικά φίλτρα»– είχαν βαθιές ρίζες στη λαϊκή παράδοση, τη δεισιδαιμονία αλλά και την πρακτική σοφία. Στην ελληνική παράδοση και στις λαϊκές δοξασίες, το σκόρδο και η δάφνη στο πορτοφόλι λειτουργεί ως προστατευτικό φυλαχτό. Το […]

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί οι γιαγιάδες όταν το έβλεπαν φώναζαν; Η καθημερινή συνήθεια που… «διώχνει τα λεφτά»

Διάβασαν το άρθρο 941 Η πρόληψη ότι η τσάντα στο πάτωμα «διώχνει τα λεφτά» προέρχεται κυρίως από την παραδοσιακή κουλτούρα της Κίνας και τις αρχές του Φενγκ Σούι. Παρόλα αυτά, έχει ενσωματωθεί πλήρως και στη δική μας λαϊκή παράδοση. Η εξήγηση βασίζεται σε τρεις άξονες: 1. Η ιεραρχία των πραγμάτων (Φενγκ Σούι) Στο Φενγκ Σούι, […]

Διαβάστε περισσότερα

«Αυγά σου καθαρίζουν;». Τι σχέση έχει με τη φράση η αρχαία Ρώμη

Διάβασαν το άρθρο 266 Η φράση «αυγά σου καθαρίζουν;» χρησιμοποιείται για κάποιον που γελάει ασταμάτητα και χωρίς προφανή λόγο. Σύμφωνα με την επικρατέστερη εκδοχή, η προέλευσή της εντοπίζεται στη Ρωμαϊκή εποχή. Η προέλευση της φράσης φαίνεται να έχει βαθιές ρίζες: Σύμφωνα με την επικρατέστερη εκδοχή, η φράση προέρχεται από μια ρωμαϊκή γιορτή (προς τιμήν της Αφροδίτης και του […]

Διαβάστε περισσότερα

«Nα λείπει το βύσσινο»… Aπό τις πιο χαρακτηριστικές φράσεις της ελληνικής γλώσσας

Διάβασαν το άρθρο 235 Η φράση «να λείπει το βύσσινο» είναι από τις πιο χαρακτηριστικές της ελληνικής γλώσσας. Χρησιμοποιείται για να δηλώσουμε την κατηγορηματική και συχνά ειρωνική άρνησή μας σε μια πρόταση. Συγκεκριμένα, τη χρησιμοποιούμε όταν μια πρόταση μας φαίνεται ασύμφορη, ύποπτη ή συνοδεύεται από υπερβολικά ανταλλάγματα.  Η προέλευσή της χάνεται στα χρόνια της Τουρκοκρατίας και […]

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί κάποιοι “τρελαίνονται” όταν δουν ανοιχτή ομπρέλα μέσα στο σπίτι

Διάβασαν το άρθρο 300 Το άνοιγμα μιας ομπρέλας μέσα στο σπίτι θεωρείται από πολλούς κακοτυχία ή «γρουσουζιά». Η παράδοση αυτή μεταφέρεται από γενιά σε γενιά. Κυρίως θεωρείται προειδοποίηση από τις μητέρες και τις γιαγιάδες για την αποφυγή της κακοτυχίας. Είναι μια από τις πιο διαδεδομένες δεισιδαιμονίες παγκοσμίως, και οι ρίζες της είναι ένας συνδυασμός πρακτικής λογικής, αρχαίων […]

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί «χτυπάμε ξύλο» όταν θέλουμε να αποτρέψουμε το κακό; Πως καθιερώθηκε

Διάβασαν το άρθρο 453 Η έκφραση «χτύπα ξύλο» είναι μια πανάρχαιη συνήθεια. Πηγάζει από την πίστη ότι το ξύλο έχει προστατευτικές και ιερές ιδιότητες. Επίσης, χρησιμοποιείται για να αποτρέψουμε την κακοτυχία ή το «μάτιασμα» όταν αναφερόμαστε σε κάτι ευχάριστο. Οι κυριότερες θεωρίες για την προέλευσή της είναι: Στην αρχαιότητα, πολλοί λαοί πίστευαν ότι στα δέντρα […]

Διαβάστε περισσότερα

«Kάποιος φούρνος θα γκρεμίστηκε». Αλλά γιατί φούρνος;

Διάβασαν το άρθρο 479 Η φράση «κάποιος φούρνος θα γκρεμίστηκε» χρησιμοποιείται ειρωνικά ή σκωπτικά όταν συμβαίνει κάτι απρόσμενο, σπάνιο ή ασυνήθιστο, συνήθως για μια ξαφνική επίσκεψη ή μια κίνηση που δεν αναμέναμε από κάποιο πρόσωπο. Αλλά γιατί φούρνος; Η εξήγηση κρύβεται στην παράδοση και την καθημερινότητα των παλιών εποχών: 1. Παλαιότερα, ο χτιστός παραδοσιακός φούρνος στην […]

Διαβάστε περισσότερα

Σας έχουν πει να κάνετε “τουμπεκί”; Γνωρίζετε τι είναι και πως καθιερώθηκε;

Διάβασαν το άρθρο 232 Η λέξη «τουμπεκί» (και η φράση «κάνω τουμπεκί» είναι από τις πιο χαρακτηριστικές της ελληνικής αργκό και μας έρχεται από τον κόσμο των παλιών οθωμανικών καφενείων και των ναργιλέδων. Τι είναι το «τουμπεκί»; Το “τουμπεκί” (tömbeki στα τουρκικά) είναι ένα συγκεκριμένο είδος καπνού, πολύ δυνατού και ψιλοκομμένου, που χρησιμοποιείται αποκλειστικά στον ναργιλέ. Σε […]

Διαβάστε περισσότερα

“Σιγά τον πολυέλαιο”… Τι σχέση έχει ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης με τη φράση

Διάβασαν το άρθρο 506 Η παροιμιώδης φράση «Σιγά τον πολυέλαιο» χρησιμοποιείται ειρωνικά για να υποτιμήσουμε κάτι που παρουσιάζεται ως σπουδαίο, ενώ στην πραγματικότητα δεν είναι. Η επικρατέστερη εκδοχή για την καθιέρωσή της συνδέεται με τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη. Ο Κολοκοτρώνης επισκέφθηκε το σπίτι ενός πλούσιου προκρίτου ή οπλαρχηγού, ο οποίος καυχιόταν για τον πολυτελή, κρυστάλλινο πολυέλαιο που είχε […]

Διαβάστε περισσότερα