Όταν ολόκληρη η Αθήνα χωρούσε στο σημερινό… ΟΑΚΑ!

Μπορεί η Αθήνα να μετρά σήμερα εκατομμύρια κόσμου αλλά κάτι τέτοιο δεν ίσχυε τους προηγούμενους αιώνες.

Όμως, η απογραφή του 1879 (που διενεργήθηκε τον Απρίλιο εκείνης της χρονιάς από το Υπουργείο Εσωτερικών) αποτυπώνει μια Αθήνα που σήμερα μας φαίνεται εντελώς ξένη και μακρινή. Καταγράφηκαν μόλις 63.374 κάτοικοι…

Για να καταλάβουμε το μέγεθος και τις αναλογίες εκείνης της εποχής, έχει ενδιαφέρον να δούμε μερικές λεπτομέρειες που συνοδεύουν αυτό το νούμερο:

• Συνοικίες που σήμερα αποτελούν την καρδιά του ιστού της Αθήνας, τότε καταγράφονταν ξεχωριστά ως απομακρυσμένα προάστια ή οικισμοί. Για παράδειγμα, τα Πατήσια είχαν 847 κατοίκους, οι Αμπελόκηποι 165 και η Κυψέλη μόλις 77!

• Το Μαρούσι ήταν τότε η αμέσως πολυπληθέστερη περιοχή της Αττικής με 1.216 κατοίκους, ενώ ακολουθούσαν η Κηφισιά με 652 και το Χαλάνδρι με 558.

• Πολλά ονόματα περιοχών ήταν εντελώς διαφορετικά. Η σημερινή Δάφνη ονομαζόταν Κατσιποδού, η Ηλιούπολη Καράς, το Ελληνικό Χασάνι και ο Άγιος Δημήτριος Μπραχάμι.

• 

• Σχεδόν ερημιά στα δυτικά: Μόνο τα Λιόσια από την Δυτική Αττική είχαν πιο δυνατό αποτύπωμα με 372 κατοίκους. Άλλες δυτικές περιοχές ήταν ακόμα αραιοκατοικημένες: ο Κορυδαλλός είχε 70 και το Περιστέρι μόλις 49 κατοίκους. Μπορεί να καταλάβει κανείς πόσο διαφορετική εικόνα είχε τότε η Αθήνα.

Εντύπωση προκαλούν ονομασίες περιοχών που σήμερα έχουν άλλη καταγραφή. Τέτοιες είναι η Κατσιποδού που είναι σημερινή Δάφνη και ο Καράς η σημερινή Ηλιούπολη. Ακόμη και το Χασάνι το σημερινό Ελληνικό. Επίσης οι Τράχωνες είναι στο Άνω Καλαμάκι και το Μπραχάμι είναι ο σημερινός Αγ. Δημήτριος. Όλες αυτές οι περιοχές το 1879 είχαν συνολικά 275 κατοίκους. Συμπερασματικά το 1879 η Αθήνα και οι κατοικημένες περιοχές γύρω από αυτή είχαν πληθυσμό 68.677.

Μέσα σε περίπου 150 χρόνια, αυτό το «μεγαλοχώρι» των 63.000 ανθρώπων μετατράπηκε στη θηριώδη πρωτεύουσα των εκατομμυρίων που ξέρουμε σήμερα. Με βάση τα ισχύοντα δεδομένα, η Αθήνα σήμερα αποτελεί την όγδοη πολυπληθέστερη αστική περιοχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στην τελευταία απογραφή στην περιφέρεια Αττικής καταγράφηκαν συνολικά 3.828.434 κάτοικοι.