Αρχαιολόγοι έλυσαν το μυστήριο με τις προϊστορικές τοιχογραφίες στη Σαντορίνη και την Κνωσό

Τον «γρίφο» των προϊστορικών τοιχογραφιών που απεικονίζουν μη γηγενή ζώα σε αρχαία έργα τέχνης στο Ακρωτήρι Σαντορίνης και στην Κνωσό, φαίνεται πως έλυσαν οι επιστήμονες. Τα έργα έχουν τέτοια ακρίβεια που οι ερευνητές μπορούν να πουν για ποιο είδος ζώου πρόκειται.

Σε τοιχογραφία στο Ακρωτήρι της Σαντορίνης εμφανίζονται οι πίθηκοι vervet. Το συγκεκριμένο είδος πιθήκου έχει στρογγυλεμένη μουσούδα, μια λευκή λωρίδα στο μέτωπο, μακριά ουρά και άκρα, κάτι που αποτυπώνεται με ακρίβεια στην τοιχογραφία.

Στο κάτω μέρος της τοιχογραφίας υπάρχουν πλατιές ανισομεγέθεις κυανές γραμμές, οι οποίες παριστάνουν το υγρό στοιχείο. Από τις γραμμές αυτές ξεκινούν βράχια, των οποίων το χρώμα υποδηλώνει την ηφαιστειακή τους προέλευση. Στους βράχους αυτούς αναρριχώνται κυανοί πίθηκοι.

Το είδος των πιθήκων αυτών ήταν ξένο προς την θηραϊκή πανίδα, αλλά η απόδοση των χαρακτηριστικών τους από τον ζωγράφο της τοιχογραφίας δείχνει ότι ήταν εξοικειωμένος με αυτούς και οδηγεί στο συμπέρασμα ότι τέτοια ζώα πρέπει να κατοικούσαν στο νησί πριν από την Μινωική έκρηξη, πιθανότατα εισηγμένα από χώρες της Ανατολικής μεσογείου. Σε αυτό συνηγορεί και το γεγονός ότι κατά την διάρκεια των ανασκαφών του προϊστορικού οικισμού του Ακρωτηρίου έχει βρεθεί κρανίο πιθήκου. Με εξαίρεση ενός πιθήκου, όλοι οι υπόλοιποι πίθηκοι παρουσιάζονται σε προφίλ. Η τοιχογραφία έχει ύψος 2,70 μέτρα και πλάτος 2,76 μέτρα.

Η τοιχογραφία στην Κνωσό της Κρήτης, δείχνει μπαμπουίνους. Εύκολα κάποιος γνώστης μπορεί να διακρίνει τα χαρακτηριστικά τους, όπως την άτριχη μουσούδα τους, την στενή τους μέση, το σχήμα του προσώπου τους. Η ακρίβεια στην αποτύπωση των ζώων δεν αφορά μόνο την εμφάνιση αλλά και τη συμπεριφορά τους. Στις τοιχογραφίες, οι πίθηκοι vervet σκαρφαλώνουν, ενώ οι μπαμπουίνοι βρίσκονται στο έδαφος.

Και τα δυο είδη αυτά πιθήκων, είναι γηγενή στην βορειοανατολική Αφρική. Η ύπαρξη των τοιχογραφιών, έρχονται να προστεθούν στις ενδείξεις που ήδη υπήρχαν για επαφές του Μινωϊκού πολιτισμού με αφρικανικούς πληθυσμούς.

Γιατί οι πίθηκοι έχουν μπλε χρώμα;

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτό οφείλεται στον διαφορετικό τρόπο με τον οποίο οι πολιτισμοί αντιλαμβάνονται τα χρώματα. Εκτιμούν ότι οι αρχαίοι καλλιτέχνες, κατηγοριοποιούσαν το  μπλε χρώμα στην ίδια χρωματική παλέτα με το γκρι και το πράσινο. Μια άλλη θεωρία, συσχετίζει το χρώμα των τοιχογραφιών με τους αρχαίους Αιγυπτίους, οι οποίοι είχαν θεοποιήσει τους πιθήκους και τους ζωγράφιζαν μπλε, καθώς το θεωρούσαν ιερό το συγκεκριμένο χρώμα.

Σύμφωνα με την έρευνα , οι μικρόσωμοι και ευκίνητοι πίθηκοι συμβόλιζαν δραστηριότητες αναψυχής, ενώ οι μεγαλύτεροι και πιο δυνατοί μπαμπουίνοι, σχετίζονται περισσότερο με ιερές τελετές.

Οι συγγραφείς της έρευνας καταλήγουν στην εκτίμηση, ότι αποτύπωση πρωτευόντων σε μινωικά έργα επιβεβαιώνει την επικοινωνία μεταξύ των πολιτισμών και την αλληλεπίδραση των αρχαίων νησιωτών του Αιγαίου με πληθυσμούς από την Βόρειο Αφρική, όπου στους παράκτιους οικισμούς τους ζούσαν αυτά τα είδη ζώων. Πηγή, επιστημονικό περιοδικό  Antiquity, CNN