Το “χάος” που προκάλεσε η πρώτη εφαρμογή της αλλαγής της ώρας στην Ελλάδα το 1932

Η ώρα άλλαξε… Τα ρολόγια ήδη δείχνουν μία ώρα μπροστά από χθες…

Η πρώτη απόπειρα εφαρμογής της θερινής ώρας στην Ελλάδα έγινε το 1932, και η αλήθεια είναι πως η υποδοχή ήταν κάθε άλλο παρά θερμή. Η διαδικασία, τότε προκάλεσε ένα μικρό κοινωνικό χάος.

Το παρασκήνιο εκείνης της πρώτης φοράς:

Η Πρώτη Εφαρμογή (7 Ιουλίου 1932)

Η κυβέρνηση του Αλέξανδρου Παπαναστασίου αποφάσισε να εφαρμόσει το μέτρο για λόγους εξοικονόμησης ενέργειας, ακολουθώντας το παράδειγμα άλλων ευρωπαϊκών κρατών. Τα ρολόγια μετακινήθηκαν μία ώρα μπροστά τα μεσάνυχτα της 6ης προς 7η Ιουλίου.

Η αντίδραση του Τύπου

Ο Τύπος της εποχής αντιμετώπισε την αλλαγή με έναν συνδυασμό ειρωνείας, χιούμορ και γκρίνιας. Οι εφημερίδες γέμισαν με σκίτσα και χρονογραφήματα που περιέγραφαν την «κλεμμένη ώρα».

Πολλές εφημερίδες εστίασαν στο ότι το κράτος «έκλεψε» τον ύπνο των πολιτών.

• «Μας έκλεψαν μίαν ώραν!» (Σχεδόν καθολικός τίτλος σε πολλές μικρές στήλες).

• «Η ώρα που έφυγε και η ώρα που ήλθε – Το κομφούζιο της πρώτης ημέρας».

• «Πώς εκοιμήθησαν οι Αθηναίοι με την παλαιάν και πώς εξύπνησαν με την νέαν».

• Πολλά άρθρα εστίαζαν στο γεγονός ότι οι πολίτες δεν μπορούσαν να συνηθίσουν το νέο ωράριο. Υπήρχαν αναφορές για ανθρώπους που πήγαιναν στη δουλειά τους μία ώρα νωρίτερα ή αργότερα, επειδή είχαν ξεχάσει (ή αρνηθεί) να ρυθμίσουν τα ρολόγια τους.

• Η «Εστία» και ο «Ελεύθερος Άνθρωπος»: Δημοσίευαν παράπονα για τη διατάραξη του ύπνου και της πέψης, με τους αρθρογράφους να αναρωτιούνται γιατί η κυβέρνηση παρεμβαίνει στον «φυσικό νόμο του χρόνου».

Η αντίδραση των πολιτών

Οι Έλληνες του 1932, λιγότερο εξοικειωμένοι με τέτοιες παρεμβάσεις, αντέδρασαν έντονα:

• Οι Καταστηματάρχες: Διαμαρτυρήθηκαν γιατί το ωράριο λειτουργίας τους ανατράπηκε, επηρεάζοντας την κίνηση της αγοράς.

• Οι Αγρότες: Ήταν οι πιο σφοδροί πολέμιοι, καθώς το βιολογικό ρολόι των ζώων και οι εργασίες στους αγρούς δεν συμβάδιζαν με την «τεχνητή» ώρα της πόλης.

• Η αλλαγή ταυτίστηκε τόσο πολύ με τον τότε πρωθυπουργό, που οι πολίτες την αποκαλούσαν ειρωνικά «η ώρα του Παπαναστασίου».

Το άδοξο τέλος

Η αντίδραση ήταν τόσο μεγάλη και το μπέρδεμα τόσο γενικευμένο που το μέτρο εγκαταλείφθηκε σχεδόν αμέσως. Συγκεκριμένα, η θερινή ώρα ίσχυσε μόνο για μερικούς μήνες το 1932 και μετά καταργήθηκε.

Χρειάστηκε να περάσουν πάνω από 40 χρόνια για να επανέλθει μόνιμα στη ζωή μας. Το 1975, υπό το βάρος της παγκόσμιας πετρελαϊκής κρίσης, η Ελλάδα (και η υπόλοιπη Ευρώπη) υιοθέτησε οριστικά την αλλαγή της ώρας, όπως τη γνωρίζουμε σήμερα.