Οι θρυλικές ζαβολιές των παιδιών στις γειτονιές της παλιάς Αθήνας

Οι παλιές γειτονιές της Αθήνας (από την Πλάκα και το Ψυρρή μέχρι τις τότε λαϊκές συνοικίες όπως το Περιστέρι, η Κυψέλη και ο Κολωνός) έσφυζαν από ζωή, παιδικές φωνές και… αθώες ζαβολιές. Τότε που οι αλάνες ήταν γεμάτες και τα παιδιά περνούσαν όλη τη μέρα τους έξω, οι «σκανταλιές» είχαν φαντασία, γέλιο και ελάχιστο κόστος.

Οι πιο γνωστές και χαρακτηριστικές ζαβολιές που έκαναν οι μικροί Αθηναίοι στις χωμάτινες τότε γειτονιές της πόλης περιλάμβαναν:

• Το χτύπημα κουδουνιών: Ίσως η πιο κλασική σκανταλιά. Τα παιδιά έτρεχαν στις εισόδους των σπιτιών ή των πρώτων πολυκατοικιών, χτυπούσαν όλα τα κουδούνια μαζί και εξαφανίζονταν τρέχοντας στις γωνίες για να δουν τους αγανακτισμένους ιδιοκτήτες να βγαίνουν στα μπαλκόνια. 

• Το πορτοφόλι με την κλωστή: Έδεναν ένα παλιό, άδειο πορτοφόλι με μια λεπτή πετονιά ή κλωστή και το άφηναν στη μέση του πεζοδρομίου. Μόλις κάποιος ανυποψίαστος περαστικός έσκυβε να το πάρει, τα παιδιά (που ήταν κρυμμένα πίσω από μάντρες ή δέντρα) τραβούσαν την κλωστή, αφήνοντας τον περαστικό στα «κρύα του λουτρού».

• Ο πόλεμος με τα νεράντζια: Όταν τα νεράντζια έπεφταν από τα δέντρα, μετατρέπονταν σε «πολεμοφόδια». Οι γειτονιές χωρίζονταν σε αντίπαλα στρατόπεδα και ξεκινούσε ένας αδυσώπητος, αλλά αθώος, «νεραντζοπόλεμος» από γωνία σε γωνία.

• Η «κλεψιά» των φρούτων (ξυλοκέρατα, νεράντζια, σύκα): Οι δρόμοι της Αθήνας ήταν γεμάτοι νεραντζιές, αλλά το μεγάλο «έπαθλο» ήταν οι αυλές με τις συκιές, τις ροδιές ή τις μουσμουλιές. Το να πηδήξουν μια μάντρα για να κόψουν λίγα φρούτα θεωρούνταν η απόλυτη δοκιμασία θάρρους.

• Ο πόλεμος με τα νεράντζια: Όταν τα νεράντζια έπεφταν από τα δέντρα, μετατρέπονταν σε «πολεμοφόδια». Οι γειτονιές χωρίζονταν σε αντίπαλα στρατόπεδα και ξεκινούσε ένας αδυσώπητος, αλλά αθώος, «νεραντζοπόλεμος» από γωνία σε γωνία.

• Φωτορεαλιστική απεικόνιση

  Το πείραγμα με τον καθρέφτη (ηλιάτορα): Παίρνοντας ένα μικρό καθρεφτάκι, αντανακλούσαν το φως του ήλιου στα μάτια των περαστικών ή μέσα στα παράθυρα των σπιτιών την ώρα που οι νοικοκυρές έκαναν δουλειές ή οι παλαιότεροι προσπαθούσαν να πάρουν έναν μεσημεριανό ύπνο.

• Το δέσιμο των πορτών: Σε σπίτια που οι πόρτες άνοιγαν προς τα έξω, τα παιδιά έδεναν τα πόμολα δύο αντικριστών σπιτιών με σκοινί. Μετά χτυπούσαν τα κουδούνια και οι ένοικοι προσπαθούσαν να ανοίξουν ταυτόχρονα, τραβώντας ο ένας την πόρτα του άλλου.