Εντυπωσιάζουν οι σπάνιες ορχιδέες που φυτρώνουν σε έναν χώρο, παγκόσμιας ακτινοβολίας

Η παρουσία των άγριων ορχιδεών στο Απολιθωμένο Δάσος της Λέσβου είναι ένας από τους πιο γοητευτικούς “παραδοξισμούς” της φύσης. Ενώ ο χώρος είναι παγκοσμίως γνωστός για τα πέτρινα δέντρα ηλικίας 18 εκατομμυρίων ετών, η αντίθεση ανάμεσα στο απολιθωμένο παρελθόν και τη ζωντανή ανθοφορία είναι αυτή που καθηλώνει τους επισκέπτες.

Η Λέσβος, ως Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO, φιλοξενεί πάνω από 90 είδη ορχιδέας, πολλά από τα οποία κινδυνεύουν με εξαφάνιση.

Οι λόγοι που τις καθιστούν εντυπωσιακές:

• Είναι συγκλονιστικό να βλέπεις ένα από τα πιο ευαίσθητα και κομψά λουλούδια του πλανήτη να φυτρώνει δίπλα σε κορμούς που έχουν μετατραπεί σε πέτρα. Η ομορφιά τους δίνει μια αίσθηση αναγέννησης σε ένα τοπίο που μοιάζει σταματημένο στον χρόνο.

• Η Λέσβος θεωρείται ο «κήπος των ορχιδεών» της Ευρώπης. Στην περιοχή του Απολιθωμένου Δάσους και στις γύρω ηφαιστειακές εκτάσεις, συναντά κανείς δεκάδες είδη (όπως η Ophrys, η Orchis και η σπάνια Himantoglossum comperianum), πολλά από τα οποία είναι ενδημικά ή πολύ σπάνια.

• Τα ηφαιστειακά πετρώματα της δυτικής Λέσβου είναι πλούσια σε μέταλλα και ιχνοστοιχεία. Αυτή η ιδιαίτερη σύσταση του εδάφους, σε συνδυασμό με το μικροκλίμα της περιοχής, ευνοεί την ανάπτυξη ειδών που δύσκολα βρίσκεις αλλού σε τέτοια πυκνότητα.

• Οι άγριες ορχιδέες (ιδιαίτερα του γένους Ophrys) έχουν την εντυπωσιακή ικανότητα να “μεταμφιέζονται” σε έντομα για να προσελκύσουν επικονιαστές. Τα περίπλοκα σχήματα και τα έντονα χρώματά τους μοιάζουν με μικρά έργα τέχνης πάνω στο ξερό, ηφαιστειακό χώμα.

H ιδανική περίοδος είναι η άνοιξη, από τον Μάρτιο έως τον Μάιο. Τότε, το γκρίζο και το κεραμιδί των απολιθωμάτων “σπάει” από το μωβ, το ροζ και το κίτρινο των ανθισμένων ορχιδεών. Οι άγριες ορχιδέες είναι προστατευόμενα είδη. Η γοητεία τους κρύβεται στο να τις παρατηρείς και να τις φωτογραφίζεις στο φυσικό τους περιβάλλον. Επιπλέον, η συλλογή τους απαγορεύεται αυστηρά.

Γιατί απαγορεύεται;

• Οι άγριες ορχιδέες έχουν μια μοναδική, συμβιωτική σχέση με συγκεκριμένους μύκητες του εδάφους. Χωρίς αυτούς, το φυτό δεν μπορεί να απορροφήσει θρεπτικά συστατικά. Αν τις ξεριζώσεις, πεθαίνουν σχεδόν αμέσως, καθώς είναι αδύνατο να αναπαραχθεί αυτή η σύνθετη ισορροπία σε μια γλάστρα ή έναν κήπο.

• Μια ορχιδέα μπορεί να χρειαστεί πολλά χρόνια (συχνά 5 έως 8) από τη στιγμή που θα πέσει ο σπόρος στο χώμα μέχρι να ανθίσει για πρώτη φορά. Η αφαίρεση έστω και ενός φυτού διακόπτει έναν κύκλο που πήρε σχεδόν μια δεκαετία για να ολοκληρωθεί.

Νομικές Κυρώσεις:

Η συλλογή, εκρίζωση ή καταστροφή τους απαγορεύεται από την ελληνική νομοθεσία (ΠΔ 67/81) και τη διεθνή σύμβαση CITES. Οι παραβάτες έρχονται αντιμέτωποι με διοικητικά πρόστιμα που μπορεί να είναι τσουχτερά. Επιπροσθέτως, αντιμετωπίζουν ποινικές διώξεις, ειδικά αν η παράβαση γίνει εντός προστατευόμενης περιοχής όπως το Γεωπάρκο.