Όλοι έχουμε ζήσει αυτή τη σκηνή: Νιώθεις το κεφάλι σου βαρύ, έχεις μια ανεξήγητη ατονία και η γιαγιά σε κοιτάζει με νόημα. «Ματιασμένο είναι το παιδί», λέει, και πιάνει αμέσως δουλειά. Φέρνει ένα φλιτζάνι νερό, το λάδι και αρχίζει να ψιθυρίζει την κρυφή της ευχή. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, η γιαγιά αρχίζει να χασμουριέται ασταμάτητα, τα μάτια της τρέχουν δάκρυα και εσύ αρχίζεις να νιώθεις καλύτερα.
Αυτή η σωματική αντίδραση είναι το περίφημο ξεκούμπωμα (ή ξαλάφρωμα). Για τις γιαγιάδες μας, δεν ήταν απλώς μια τυχαία αντίδραση, αλλά η ζωντανή απόδειξη ότι η αρνητική ενέργεια έφευγε από πάνω μας.
Τι είναι τελικά το «ξεκούμπωμα»;
Στην ελληνική λαϊκή παράδοση, το κακό μάτι θεωρείται μια μορφή βαριάς, αρνητικής ενέργειας που εγκλωβίζεται στον άνθρωπο. Όταν κάποιος σε ξεματιάζει, λειτουργεί σαν «αγωγός». Παίρνει αυτή την ενέργεια από πάνω σου για να την απελευθερώσει στο περιβάλλον.
Το ξεκούμπωμα είναι η στιγμή που το σώμα αυτού που ξεματιάζει αντιδρά στην πίεση της αρνητικής ενέργειας. Είναι το σημάδι ότι το ξεμάτιασμα πέτυχε.
Τα 4 κλασικά σημάδια που έβλεπε η γιαγιά
Το ξεκούμπωμα εκδηλώνεται πάντα με συγκεκριμένα σωματικά συμπτώματα, τα οποία η γιαγιά αξιολογούσε για να καταλάβει πόσο «βαρύ» ήταν το μάτιασμα:
1. Τα ασταμάτητα χασμουρητά
Είναι το πιο κοινό χαρακτηριστικό. Το χασμουρητό είναι τόσο έντονο και βαθύ που σχεδόν «κλειδώνει» το σαγόνι. Όσο πιο μεγάλα και συνεχή είναι τα χασμουρητά, τόσο πιο πολύ ζήλευαν ή θαύμαζαν αυτόν που ματιάστηκε.
2. Τα δάκρυα που έτρεχαν ποτάμι
Μαζί με το χασμουρητό, τα μάτια της γιαγιάς άρχιζαν να τρέχουν σαν να κλαίει γοερά, χωρίς όμως να υπάρχει ίχνος στενοχώριας. Αυτό το «κλάμα» θεωρούνταν το καθαρτήριο μέσο για να φύγει το κακό μάτι.
3. Το ξαφνικό ρέψιμο ή ο βήχας
Σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, το ξεκούμπωμα περιλαμβάνει έναν ξερό βήχα ή ένα απότομο ρέψιμο. Οι παλαιότεροι πίστευαν ότι με αυτόν τον τρόπο η κακή ενέργεια αποβάλλεται κυριολεκτικά από τα σωθικά του ανθρώπου.
4. Το σωματικό βάρος και ο πονοκέφαλος
Συχνά, η γιαγιά παραπονιόταν ότι μόλις τελείωνε, ένιωθε η ίδια έναν προσωρινό πονοκέφαλο ή ένα βάρος στο στήθος. Ήταν το τίμημα που «πλήρωνε» για να σε γιατρέψει, το οποίο όμως περνούσε μετά από λίγα λεπτά.
Η «διάγνωση» με το νερό και το λάδι
Το ξεκούμπωμα ερχόταν πάντα να επιβεβαιώσει αυτό που έδειχνε το πιάτο. Η γιαγιά έσταζε σταγόνες λάδι στο νερό:
Αν το λάδι έμενε στην επιφάνεια σαν συμπαγής κύκλος, δεν ήσουν ματιασμένος.
Αν το λάδι σκορπούσε, διαλυόταν ή βούλιαζε στον πάτο, τότε το μάτιασμα ήταν βαρύ και το χασμουρητό της γιαγιάς ξεκινούσε αμέσως.
Είτε πιστεύει κανείς στο μάτιασμα είτε το θεωρεί μια απλή δεισιδαιμονία, η ψυχολογική (και μερικές φορές σωματική) ανακούφιση που νιώθουμε μετά από ένα ξεμάτιασμα είναι πραγματική. Ίσως γιατί, πέρα από τις κρυφές ευχές, αυτό που μας γιάτρευε πάντα ήταν η αγάπη, η φροντίδα και το χάδι της γιαγιάς μας.
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.