Αρχαιολόγοι αποκαλύπτουν τι κρύβει το πλοίο του Έλγιν που μετέφερε Μάρμαρα του Παρθενώνα

Πολιτισμός

Λίγο έξω από το λιμάνι του Αβλέμονα, στα Κύθηρα, προσέκρουσε στα βράχια το μπρίκι «Μέντωρ» του Λόρδου Έλγιν, το οποίο τελικά βυθίσθηκε τον Σεπτέμβρη του 1802. Μετέφερε 17 κιβώτια με αρχαιότητες από διάφορα μνημεία της Ακρόπολης και των Αθηνών, που είχαν αποσπαστεί από την ομάδα του Λόρδου Έλγιν.

Τα μυστικά που έκρυβε το πλοίο προσπαθούν να αποκαλύψουν τα τελευταία χρόνια οι αρχαιολόγοι με υποβρύχιες επεμβάσεις στο βυθό… Οι υποβρύχιες ανασκαφές επικεντρώνονται τόσο στον καθαρισμό του σωζόμενου τμήματος του σκαριού ώστε να γίνει εκ νέου ένα ορθοφωτομωσαϊκό και να διαπιστωθεί η κατάσταση διατήρησης του, όσο και στην ανασκαφή τομής στο σημείο όπου έχει σπάσει το σκαρί του πλοίου.

Διαπιστώθηκε ότι στο χώρο αυτό υπάρχει μεγάλος αριθμός μαδεριών και νομέων διάσπαρτων που θάφτηκαν στο χώρο μετά τη βύθιση και τη διάλυσή του για να διενεργηθεί η ναυαγιαιρεσία του φορτίου. Από τα κινητά ευρήματα που εντοπίσθηκαν και ανελκύστηκαν επισημαίνονται ως αξιοσημείωτα « ένα ακέραιο μαγειρικό σκεύος με εφυάλωση στο εσωτερικό του, ένα χρυσό δαχτυλίδι με σχηματοποιημένα άνθη από σύρμα και σφαιρίδια και σχοινοειδή διακόσμηση στο δακτύλιο , ένα ζευγάρι χρυσά σκουλαρίκια, ένα σκέλος ξύλινου διαβήτη, ένα θραύσμα λαβής αρχαίου ροδιακού αμφορέα με σφράγισμα και επιγραφή «ΑΝΤΙΜΑΧΟΥ» με κηρύκειο (συνολικά έχουν βρεθεί τέσσερις λαβές).

Επίσης από τα ευρήματα που ανελκύσθηκαν ενδιαφέρον παρουσιάζουν δύο μεγάλα τμήματα σχοινιών, ένα εξάρτημα ναυτικού εξάντα και δύο χρυσά νομίσματα (δουκάτα) Ολλανδίας που εκδόθηκαν το 1777 και 1800 αντίστοιχα. Ιδιαίτερα σημαντικό εύρημα αποτελεί ο εντοπισμός της βάσης ενός θεοδόλιχου, έξω από το σκαρί του πλοίου.

Κατά τη διάρκεια των εργασιών συντήρησής του διαπιστώθηκε ότι μπορεί να αναταχθεί τμήμα του τοπογραφικού οργάνου, συνδυάζοντας ευρήματα που προέρχονταν από παλαιότερες ανασκαφικές περιόδους του 2013 και 2015. Το αντικείμενο αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς στο πλοίο επέβαινε ο γνωστός τοπογράφος, περιηγητής και συλλέκτης αρχαιοτήτων, αξιωματικός του πυροβολικού της Μεγάλης Βρετανίας, William Martin Leake. Το όργανο κατά μεγάλη πιθανότητα ανήκε στον ίδιο και ίσως να είχε χρησιμοποιηθεί για τις εκτεταμένες αποτυπώσεις αρχαιοτήτων που πραγματοποίησε ο ίδιος στην Αττική, αλλά και στην ευρύτερη περιοχή. Φωτογραφίες, Π. Βεζυρτζή, Βασ. Τσιαΐρη από το υπουργείο Πολιτισμού.

Προσπάθεια ανάταξης του τοπογραφικού οργάνου (φωτ. Π. Βεζυρτζής)