Έθιμο. Γιατί σε αυτόν τον τόπο βάζουν 9 φαγιά κάτω από τα εικονίσματα…

Στο Διδυμότειχο, αλλά και γενικότερα στη Θράκη, τις ημέρες των εορτών, αναβιώνει το χριστουγεννιάτικο έθιμο “Τα εννέα φαγητά”. Πρόκειται για εννέα νηστίσιμα τρόφιμα, ένα για κάθε μήνα που η Παναγία κυοφορούσε τον Χριστό. Συμβολισμός ιερός και ταυτόχρονα τιμητικός προς τη Μητέρα του Χριστού αλλά και σε όλες τις μητέρες.

Τα φαγητά είναι φασολάδα με τουρσί, χαλβάς, ελιές, πιπεριές, αλάτι, πιπέρι, σαραγλί και το πιο σημαντικό είναι το Χριστόψωμο, το οποίο είναι στολισμένο με σχήματα από ζυμάρι, όπως έναν σταυρό, ένα ζυγό και δύο θημονιές. Τον ζυγό και τις θημονιές (δεμάτια) τις δίνουν στα ζωντανά για να είναι γερά.

Την παραμονή των Χριστουγέννων κάθε σπίτι έπρεπε να έχει εννέα φαγητά, για να έχει το τραπέζι αφθονία σε όλη τη διάρκεια της χρονιάς. Υπάρχει επίσης και η ερμηνεία ότι τα εννέα φαγιά συμβολίζουν τα μέρη που επισκέφθηκαν ο Χριστός, η Παναγία και ο Ιωσήφ κατά τον διωγμό του Ηρώδη.

Στο τραπέζι αφήνουν λίγο από όλα τα φαγητά για τις “ψυχές” και τα βάζουν κάτω από τα εικονίσματα, για να τα ευλογήσει ο Χριστός. Κατά μία εκδοχή, τα εννέα φαγητά ήταν η πίτα (για να γίνουν τα σιτάρια λαμπερά), το μέλι (για να κουβαλούν τα μέλη της οικογένειας πάρα πολλά πράγματα σε όλη τη διάρκεια της χρονιάς, όπως οι μέλισσες), το κρασί (για να “απλώσει” η οικογένεια σαν κληματαριά), το σαραγλί (για να φερόμαστε πάντα “γλυκά” στους φίλους), το μήλο (για να έχουν τα μέλη της οικογένειας κόκκινα μάγουλα), το σκόρδο (για να προστατεύονται από τα τσιμπήματα των εντόμων), το κρεμμύδι (για να έχουν οι λεχώνες πολύ γάλα). Κατά μία άλλη εκδοχή, τα εννέα τρόφιμα ήταν λαδερά και συνήθως ξερή τροφή (χαλβάς, ελιές, άζυμη πίτα, λάχανο, πιπεριές, μελιτζάνες, ντομάτες, τουρσί και αλατοπίπερο).

Σε πολλά χωριά, ο νοικοκύρης ασήμωνε το τραπέζι βάζοντας ένα ποσό κάτω από τη μεσάλα (τραπεζομάντιλο). Τα χρήματα τα έπαιρνε όποιος ξέστρωνε το τραπέζι, συνήθως τα παιδιά. Το συνηθισμένο χριστουγεννιάτικο φαγητό ήταν η Μπάμπω.